Marmara’yı katleden deniz salyası, Akdeniz’de de görüldü-haberi

Son dönemde Marmara Denizi’nde hatri sayilir büyüklükte tek çevre felaketine neden var olan müsilaj (deniz salyası), Türkiye’nin gündeminde evvel sıralardaki yerini koruyor. Müsilajı temizlemek amaciyla yoğun çaba sarf edilirken, aslında doğal tek popüler var olan müsilajın bu derece artmasının nedenleri, en mühim münakaşa konularından biri haline geldi. Öte yandan, bütün ülkemiz şu anda Marmara Denizine kilitlenmişken, başta Akdeniz olmak üzere başka denizlerimizin de riziko altında olduğu alana çıktı.

“BELLİ ŞARTLAR BİR ARAYA GELDİĞİNDE MÜSİLAJ meselesi OLUŞUYOR”

Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi İşleme Teknolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Deniz Ayas, tehlikenin boyutlarını ve müsilaj tehdidinin Akdeniz ayağını anlattı. Müsilajı, ‘denizdeki fitoplankton denilen alglerin oluşturdukları organik tek bileşik’ olarak tanımlayan Prof. Dr. Ayas, “Yani özünde glikoprotein ve polisakkaritten oluşan tek organik madde. Müsilaj oluşturan algler, bunu doğal tek salgı olarak üretirler. Aslında müsilaj oluşturmak veyahut alglerin belli dönemlerde bu müsilajı çok oluşturması doğal tek popüler olarak adlandırılıyor. Belli şartlar tek araya geldiğinde bu algler sayılarını artırarak müsilaj meselenini alana getiriyorlar” diye konuştu.

“ASLINDA HER YIL var olan BİR OLGU”

Müsilaj oluşturan alglerin, kirlilik yüküyle ve su sıcaklığıyla alakalı olarak sayılarını artırdıklarına işaret eden Ayas, “Bu da alg patlaması (algal bloom) şeklinde ifade edilir. Marmara Denizi, dahada durağan tek deniz, Ayrı olarak bu alanda 25-30 milyon insan yaşıyor. Burada insan kaynaklı üretilen suyun deşarjı esas mesele olabilir, endüstriyel proseslerden çıkan nitrat, azot, fosfor ve iz elementlerden varlıklı maddelerin tekrar deşarjı mevzubahis ve bu tam tek ahenk gösteren ortam oluşturuyor. Müsilaj aslında her sene var olan tek olgu. Akdeniz’de görülebilir, yalnız bu boyutuyla alana gelmesiyle dahada görünür vaziyete geldi ve turizmde veyahut sosyo-ekonomik tesirinin alana çıkma ihtimalinden kaynaklı da bütün insanların alakasını çekti” ifadelerini kullandı.

“TÜM AKDENİZ’DE GÖRÜLÜYOR”

Müsilajın Yalnızca Marmara Denizi’ne has olmadığını belirten Ayas, “Müsilaj bütün Akdeniz’de görülüyor. Bu, Marmara’daki boyutta değil. Marmara’daki benzeri sıklığının da arttığını görüyoruz. Her sene balık ağlarına takılan müsilajlar mevzu oluyor. Biz biliyoruz bunu ama bu boyutuyla olması gündem oluşturdu” şeklinde konuştu.

“MÜSİLAJ, KAPALI DENİZLERDE dahada ÇOK GÖRÜLÜYOR”

Kirliliğin bütün kıyı şehirleri amaciyla ağırbaşlı tek mesele olduğunun altını çizen Prof. Dr. Ayas, Mersin’deki mümkün müsilaj rizikonunu ise şöyle değerlendirdi:

“Mersin özelinde baktığınızda, çok fazla kıyı sitesi var. Bu sitelerdeki atık sular denize deşarj ediliyor. şehrin suları da tekrar derin deniz deşarjı şeklinde veriliyor. Bunun dışında tarımsal tek kent ve çok fazla gübre kullanımı var. Bunlar yer altı ve yer üstü sularıyla denize taşınıyor. Bu durum, elbet ki özellikle ilkbahardan yaza, yazdan hazana mevsimsel geçişlerde algler amaciyla tek ahenk gösteren ortam sağlıyor. Ama Mersin’i Marmara ile kıyaslarsak, kapalı denizlerde dahada çok müsilaj olgusunu hatri sayilir büyüklükte boyutlu görebiliyoruz. Mersin’de de riziko var elbet ki ama bu riskin Marmara boyutunda olmadığını değerlendiriyorum.”

“ASIL NEDENLERİNİ BELİRLEMEK GEREK”

Müsilajın bu boyutta artmasının en hatri sayilir büyüklükte sebebinin denize bırakılan kirlilik yükü olduğuna dikkat çeken Ayas, “Tabi ki Akdeniz’de de riziko var. Biz burada tek mesele var ve bu mevzunun sonucuyla ilgileniyoruz. Müsilaj veyahut rastgele tek çevre yıkımı karşımıza çıkıyor ama asıl bunun altındaki sebepleri kesinlestirmek gerekiyor. Bu nedenlere baktığımızda; insan ve ürettiği kirlilik yükü, doğaya yüklediği bu kirlilik. Tarımsal aktiviteler yoğun yapılıyor, kentsel hayat ve kıyı siteleri Sahiden hatri sayilir büyüklükte tek kirlilik yükü oluşturuyor ve bu doğal hayat ve deniz ekosistemi amaciyla kaldırılabilir olmanın ötesine geçebiliyor; mesele Marmara’da olduğu gibi. bunun benzeri vaziyetlerde da tek kriz olarak karşımıza çıkıyor. Aslında bu tek doğal refleks; siz besleyici tuzları denize verdiğinizde oradaki canlı grupları bunu kullanarak aslında o balansın korunmasını sağlamaya çalışıyor. Buradaki durum doğal tek tepki. Deniz canlıları, oradaki balansın savunması amaciyla denize attığınız bu kirlilik yükünün tek şekilde bertarafını sağlamaya çalışıyor. Bu da bizim karşımıza tek mesele olarak çıkıyor.”

“TÜM SAHİL KENTLERİMİZDE RİSK VAR”

Sorunun çok hatri sayilir büyüklükte olduğunu söyleyen Ayas, netlikle ileri arıtma sistemleri ve ilmi arıtma sistemlerinin olması; bunların kontrolünün de ağırbaşlı manada yapılması gerektiğini söyledi. Prof. Dr. Ayas, “Tüm kıyı kentlerimizde seviyesi düşük veyahut çok tek riziko var; çünkü çok fazla deşarj ediyoruz, çok fazla kirlilik yükünü denize bırakıyoruz. Burada yapılması koşul olan şey; Marmara’da yapıldığı benzeri hemide merkezi ayni vakitte da mahalli otoritelerin bu deşarjlar ile alakalı kontrollerini artırmaları ve bununla alakalı eylem planlarının Yalnızca Marmara ölçeğinde değil, bütün kıyı şehirlerinde uygulanması. Yalnızca Marmara değil, bütün şehirler amaciyla de eş önlemlerin alınması gerekiyor” dedi.

MÜSİLAJLA alana ÇIKAN BAKTERİLER OKSİJENSİZLİĞE neden OLUYOR

Ayas, müsilajın deniz ekosistemine etkileriyle alakalı de şunları söyledi:

“Bu tek organik madde. Algler tarafından oluşturulan tek madde. Buradaki esas sorun, her organik madde tabiatta parçalanma süreçlerine uğruyor. Bu noktada müsilaj oluştuğunda bakteriler devreye giriyor. Başka bir deyişle mikroorganizmalar müsilajı parçalamak amaciyla yoğun tek çabaya giriyor. Bu da elbet ki, belli tek vakit ardindan anoksik şartların Başka bir deyişle oksijensiz şartların oluşmasına neden oluyor. Müsilajın yoğun olduğu ve anoksik şartların oluştuğu bölgelerde sesil dediğimiz hareketsiz canlılar amaciyla sıkıntılı tek durum oluşturuyor. Ama balıklar ve benzeyen etkin devinim eden canlılar amaciyla rastgele tek riziko mevzubahis değil.”

Kaynak: İhlas havadis Ajansı / kıymet Gökçe

Yayım tarihi
Güncel olarak sınıflandırılmış

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir